Profesjonalne zarządzanie – ponoszenie odpowiedzialności

W cyklu zarządzania biorą udział, na skutek podziału pracy, rozmaite osoby, w tym podmiot zarządzający (organ zarządzający; kierownik). Wykonują one konkretne: 1) zadania (służące osiąganiu wytyczonych celów); 2) pracę (obowiązki); 3) wykorzystują: a) zasoby oddane im w dyspozycję dla wykonania tych zadań (w tym innych ludzi, majątek, kapitały, czas, przestrzeń); b) przypisaną im władzę (uprawnienia decyzyjne; 4) ponoszą odpowiedzialność za przeprowadzanie i rezultaty działania. Powyższe cztery składniki – jeśli działanie ma być sprawne – muszą być integralną, spójną całością, co stanowi określoną trudność, kiedy pracę wykonuje wiele osób. Szczególną rolę w scalaniu tych składników odgrywa odpowiedzialność.

Odpowiedzialność to łącznie, dla przebiegu i rezultatów działania: 1) obowiązek ich raportowania wobec innego podmiotu (-ów); 2) obowiązek rozliczenia się z ich wykonania, pod określonym względem (np. w stosunku do planu; finansowego, i in.); 3) przyjęcie na siebie sankcji (pozytywnych i/lub negatywnych) wykonawczych i powykonawczych. Odpowiedzialność musi być kierunkowo równoważna z obowiązkami i władzą, w kontekście zadań i zasobów. Odpowiedzialność nierównoważna obowiązkom (większa lub mniejsza), to raportowanie, rozliczanie się i przyjęcie sankcji za prace niebędące moim obowiązkiem (nieprawidłowe) lub nieraportowanie, nierozliczanie się i nieprzyjmowanie sankcji za prace, które się wykonuje i wykonało (również nieprawidłowe). Podobnie jest z władzą (zakresem uprawnień decyzyjnych) w stosunku do obowiązków i odpowiedzialności. Szczególnie negatywną sytuacją jest nierównoważność władzy w stosunku do odpowiedzialności. Można wtedy odpowiadać za decyzje, których się nie podejmowało, lub nie odpowiadać za decyzje, które się podejmowało.

Generalnie rzecz biorąc profesjonalne i właściwe określenie i przyporządkowanie oraz egzekwowanie odpowiedzialności do pozostałych składników zarządzania jest kluczem do sprawności zarządzania. Zwłaszcza brak mechanizmów, lub nieprofesjonalne kształtowanie egzekwowania odpowiedzialności wyrządza niepowetowane szkody w zarządzaniu. Ludzie mogą się wtedy czuć bezkarni, i prowadzić działania według własnego „widzimisię”, co jest niedopuszczalne na gruncie profesjonalizmu.

Powyższa wiedza może być przydatna, zwłaszcza tym naszym współobywatelom, którzy wiedzą, że nadszedł już nie tylko CZAS NA PRZYZWOITOŚĆ, ale i na profesjonalizm działania.